در سحرگاه ۱۹ فروردین ۱۴۰۵، اعلام آتشبس میان ایران و آمریکا، بازار طلا و ارز را وارد دورهای از نوسانات شدید کرد؛ بهگونهای که قیمتها در بازهای کوتاه ابتدا جهش یافتند و سپس با افت محسوسی مواجه شدند. این واکنش دوگانه، پرسش اساسی را در ذهن سرمایهگذاران و فعالان اقتصادی ایجاد کرد: آینده قیمت طلا بعد از توافق ایران و آمریکا به کدام سو خواهد رفت؟ در این گزارش جامع، با استناد به دیدگاههای تحلیلگران بینالمللی و کارشناسان داخلی، سناریوهای محتمل پیشروی بازار طلا را بررسی میکنیم.
بازار طلا در روزهای منتهی به توافق؛ تلاطم و ابهام
روزهای پایانی منتهی به امضای تفاهمنامه میان ایران و آمریکا، با نوسانات بیسابقهای در بازارهای مالی همراه بود. قیمت هر اونس طلا برای تحویل فوری، با ۲.۵ درصد افزایش به ۴۳۲۲ دلار و ۸۷ سنت رسید و در بالاترین سطح خود از ۹ ژوئن ایستاد. این جهش قیمت در حالی رخ داد که سرمایهگذاران به دنبال نشانههایی از پیشرفت در مذاکرات صلح میان ایران و آمریکا بودند.
با این حال، بازار طلای ایران واکنشی متفاوت نشان داد. در حالی که انس جهانی از زمان انتشار اخبار مربوط به توافق احتمالی، مسیر صعودی در پیش گرفته بود، نرخ طلای ۱۸ عیار در بازار تهران همسو با دلار آزاد کاهش پیدا کرد. قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار با رسیدن به نیمه ابتدایی کانال ۱۷ میلیون تومان، در پایینترین سطح از روزهای ابتدایی اردیبهشت قرار گرفت. این واگرایی، نشاندهنده پیچیدگیهای خاص بازار داخلی و نقش محوری نرخ ارز در تعیین قیمت طلا در ایران است.
عوامل کلیدی مؤثر بر قیمت طلا بعد از توافق ایران و آمریکا
۱. سیاست پولی فدرال رزرو؛ متغیر تعیینکننده جهانی
تحلیلگران بینالمللی بر این باورند که قیمت جهانی طلا، بیش از هر عامل دیگری، تحت تأثیر سیاستهای پولی آمریکا، نرخ بهره و تورم قرار دارد. جدیدترین تصمیم فدرال رزرو در نشست ۱۷ ژوئن، نشاندهنده تداوم رویکرد انقباضی این بانک مرکزی است. فدرال رزرو دامنه هدف نرخ وجوه فدرال را بدون تغییر در سطح ۳.۵۰ تا ۳.۷۵ درصد حفظ کرد و بر تعهد خود به هدف تورمی ۲ درصدی تأکید نمود.
نکته قابل توجه، تغییر چشمگیر پیشبینیهای اعضای فدرال رزرو است. در جدیدترین بهروزرسانی، ۹ نفر از ۱۹ مقام این بانک، حداقل یک افزایش نرخ بهره را در سال ۲۰۲۶ محتمل دانستهاند؛ در حالی که پیشتر تنها یک مقام از کاهش نرخ بهره حمایت میکرد. این تغییر رویکرد، تأثیر مستقیمی بر بازار طلا دارد؛ چرا که افزایش نرخ بهره، هزینه فرصت نگهداری طلا را افزایش داده و تمایل سرمایهگذاران به این فلز گرانبها را کاهش میدهد.
بانک سرمایهگذاری گلدمن ساکس در واکنش به این تحولات، پیشبینی خود برای قیمت طلا در پایان سال ۲۰۲۶ را ۵۰۰ دلار کاهش داد و هدف جدید را ۴۹۰۰ دلار در هر اونس اعلام کرد. تحلیلگران این بانک، لینا توماس و دان استرایون، تأکید کردند که با توجه به عدم کاهش نرخ بهره در سال جاری، رشد قیمت طلا در نیمه دوم سال با سرعت کمتری نسبت به پیشبینیهای قبلی خواهد بود.
۲. کاهش ریسکهای ژئوپلیتیک؛ شمشیر دولبه بازار طلا
توافق ایران و آمریکا، به طور طبیعی از جذابیت داراییهای امن مانند طلا میکاهد و بخشی از سرمایهها را به سمت بازار سهام یا سایر داراییهای پرریسک سوق میدهد. با این حال، تأثیر این عامل بر قیمت طلا، یکسویه نیست.
از یک سو، امضای تفاهمنامه صلح و بازگشایی تنگه هرمز، انتظارات تورمی را کاهش داده و فشار نزولی بر قیمت طلا وارد کرده است. ریکاردو اوانجلیستا، تحلیلگر ActivTrades، معتقد است که گزارشهای مربوط به توافق صلح باعث کاهش قیمت نفت شده و به نظر میرسد بدترین ترسهای تورمی در حال از بین رفتن است. طبق ابزار FedWatch در CME، احتمال افزایش نرخ بهره فدرال رزرو در ماه دسامبر از حدود ۷۰ درصد پیش از توافق صلح، به ۵۶ درصد کاهش یافته است.
از سوی دیگر، برخی تحلیلگران معتقدند که کاهش تنشهای ژئوپلیتیک، به معنای پایان کار طلا نیست. اوله هانسن، تحلیلگر بانک ساکسو، با اشاره به کاهش قیمت نفت به پایینترین سطح سهماهه، همچنان چشمانداز مثبتی برای طلا ترسیم میکند و بازگشت قیمت به ۵۵۰۰ دلار تا اواخر سال ۲۰۲۶ یا اوایل ۲۰۲۷ را محتمل میداند.
۳. بازار داخلی ایران؛ نقش تعیینکننده نرخ ارز
در ایران، قیمت طلا نه فقط از اونس جهانی، بلکه به شدت از نرخ ارز تأثیر میپذیرد. اگر مذاکرات به کاهش تحریمها، افزایش درآمدهای ارزی و تقویت ریال منجر شود، احتمال کاهش نرخ دلار وجود دارد؛ موضوعی که حتی در صورت ثبات قیمت جهانی طلا نیز میتواند به افت قیمت سکه و طلای داخلی منجر شود.
سجاد بوربور، تحلیلگر بازارهای مالی، در گفتوگو با اقتصادآنلاین، ضمن تشریح سناریوهای پیشروی اقتصاد ایران و جهان پس از امضای یادداشت تفاهم، به بررسی اثرات این توافق بر نرخ دلار و قیمت طلا پرداخت. وی با اشاره به اخبار منتشرشده درباره تشکیل صندوقی ۳۰۰ میلیارد دلاری توسط کشورهای حوزه خلیج فارس برای بازسازی خسارتهای ناشی از جنگ در ایران، تأکید کرد که چنین اخباری فضای مثبتی در بازارها ایجاد کرده است.
بوربور معتقد است که حصول حتی یک توافق شکننده میتواند آثار مهمی بر اقتصاد جهانی داشته باشد و در صورت کاهش محدودیتهای اقتصادی ایران و باز شدن تنگه هرمز، یکی از نتایج مهم آن کاهش فشارهای تورمی در آمریکا خواهد بود. در چنین شرایطی، احتمالاً تورم آمریکا به زیر چهار درصد بازخواهد گشت و فدرال رزرو میتواند همچنان در مسیر سیاستهای پولی انبساطی حرکت کند.
سناریوهای محتمل برای قیمت طلا بعد از توافق ایران و آمریکا
سناریوی اول؛ کاهش قیمت طلا در کوتاهمدت
بر اساس این سناریو، کاهش ریسکهای سیاسی و بهبود شرایط اقتصادی، فشار نزولی بر نرخ ارز وارد کرده و بازار طلا را وارد یک دوره اصلاح قیمتی میکند. تحلیلگران پیشبینی میکنند که قیمت هر اونس طلا تا پایان سال به محدوده ۳۷۰۰ تا ۳۸۰۰ دلار یا حتی پایینتر نیز برسد.
در بازار داخلی، نرخ طلای ۱۸ عیار برای عقبنشینی از نیمه کانال ۱۶ میلیون تومان، به اخبار و سیگنالهای قویتری نسبت به اخبار توافق اولیه نیاز دارد. برخی کارشناسان معتقدند که در صورت توافق قطعی، قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار میتواند تا محدوده ۱۴ میلیون تومان کاهش پیدا کند.
سناریوی دوم؛ تثبیت یا رشد مجدد قیمت
در مقابل، برخی تحلیلگران بینالمللی چشمانداز مثبتتری برای طلا ترسیم میکنند. به گزارش رویترز، قیمت طلا روز سهشنبه پس از اعلام توافق موقت میان آمریکا و ایران، با ۰.۸ درصد افزایش به ۴۳۴۱.۳۹ دلار در هر اونس رسید. همچنین قیمت طلای تحویل آتی آمریکا با ۰.۳ درصد افزایش به ۴۳۶۳ دلار رسید.
تحلیلگران والاستریت با لحاظ کردن توافق صلح در خاورمیانه، پیشبینی کوتاهمدت خود برای قیمت طلا را ۵۰۰ دلار افزایش داده و به ۴۵۰۰ دلار رساندهاند. با این حال، گلدمن ساکس با کاهش ۵۰۰ دلاری هدف پایان سال، مسیر محتاطانهتری را ترسیم کرده است.
سناریوی سوم؛ ادامه نوسانات شدید
با توجه به ابهامات موجود در خصوص جزئیات توافق و نحوه اجرای آن، بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که بازار طلا در ماههای آینده با نوسانات شدیدی مواجه خواهد شد. چسبندگی شدید بازارهای داخلی و خارجی به اخبار و حواشی پیرامون جنگ و صلح، از عوامل اصلی این نوسانات است.
در چنین شرایطی، سؤال اساسی این است که آیا زمان فروش طلا فرا رسیده است؟ پاسخ به این سؤال، مستلزم بررسی دقیق عوامل داخلی و خارجی مؤثر بر قیمت طلا است.
تحلیل تکنیکال؛ مقاومتها و حمایتهای پیشرو
بر اساس تحلیل نمودار روزانه طلا، قیمت این فلز گرانبها تحت تأثیر انتظارات سیاست انقباضی فدرال رزرو، روز چهارشنبه با کاهش شدید مواجه شد و بیش از ۱۰۰ دلار در کوتاهمدت افت کرد. با این حال، حمایت حاصل از توافق ایران و آمریکا، بخش قابل توجهی از این کاهش را جبران کرد.
از منظر قیمتی، طلا دیروز به سطح ۴۳۸۲.۱۵ دلار صعود کرد اما در نهایت در ۴۲۵۷.۹۸ دلار بسته شد؛ این موضوع نشان میدهد که سطح مقاومت کلیدی ۴۳۶۰ دلار همچنان پابرجاست و مومنتوم صعودی به طور قابل توجهی آسیب دیده است. اگر قیمت موفق به شکست این سطح مقاومتی نشود، احتمال بازگشت روند نزولی وجود دارد.
چشمانداز بازار طلا در نیمه دوم ۲۰۲۶
با توجه به مجموعه عوامل ذکر شده، میتوان چشمانداز زیر را برای بازار طلا در نیمه دوم سال ۲۰۲۶ ترسیم کرد:
۱. تداوم تأثیرپذیری از سیاستهای فدرال رزرو: با توجه به رویکرد انقباضی فدرال رزرو و عدم کاهش نرخ بهره در سال جاری، فشار نزولی بر قیمت طلا ادامه خواهد یافت. با این حال، انتظار میرود که تقاضای پناهگاهی و خرید بانکهای مرکزی، از سقوط آزاد قیمت جلوگیری کند.
۲. کاهش تدریجی ریسکهای ژئوپلیتیک: با اجرایی شدن توافق و بازگشایی تنگه هرمز، بخش قابل توجهی از ریسکهای ژئوپلیتیک کاهش خواهد یافت. با این حال، احتمال بروز تنشهای جدید و یا اختلال در روند اجرای توافق، همچنان به عنوان یک عامل بیثباتکننده در بازار باقی خواهد ماند.
۳. افت قیمت طلا در بازار داخلی: در صورت کاهش نرخ ارز و بهبود شرایط اقتصادی، انتظار میرود قیمت طلا و سکه در بازار ایران با کاهش محسوسی مواجه شود. با این حال، سرعت و میزان این کاهش، به عوامل متعددی از جمله میزان موفقیت در اجرای توافق و کاهش تحریمها بستگی دارد.
جمعبندی و توصیه به سرمایهگذاران
توافق ایران و آمریکا، نقطه عطفی در بازارهای مالی منطقه و جهان محسوب میشود. با این حال، تأثیر این رویداد بر قیمت طلا، یکسویه و قطعی نیست و به تعامل پیچیدهای از عوامل داخلی و خارجی بستگی دارد.
از یک سو، کاهش ریسکهای ژئوپلیتیک و احتمال کاهش نرخ ارز در ایران، فشار نزولی بر قیمت طلا وارد میکند. از سوی دیگر، سیاستهای انقباضی فدرال رزرو و عدم کاهش نرخ بهره، به عنوان یک عامل بازدارنده جدی برای صعود پایدار قیمت طلا عمل میکند.
با این حال، نباید از یاد برد که طلا همواره به عنوان یک پناهگاه امن در دورههای عدم اطمینان اقتصادی شناخته شده است. با توجه به ابهامات موجود در خصوص آینده اقتصاد جهانی و سیاستهای پولی، بسیاری از سرمایهگذاران همچنان به حفظ سهم قابل توجهی از طلا در سبد داراییهای خود تمایل دارند.
در نهایت، بهترین توصیه به سرمایهگذاران، پرهیز از تصمیمگیریهای هیجانی و لحظهای است. با توجه به نوسانات شدید بازار در روزهای اخیر، اتخاذ رویکردی محتاطانه و مبتنی بر تحلیل دقیق عوامل بنیادین، میتواند از بروز زیانهای سنگین جلوگیری کند. همانطور که رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان طلا ایران توصیه کرده، در شرایط نوسان بازار، خرید و فروش پلکانی طلا میتواند استراتژی مناسبی برای مدیریت ریسک باشد.
منبع: investing.com